คัมภีร์ที่ 009 解读价格图
แท่งเทียนคืออะไร? กราฟหุ้นดูยังไงสำหรับมือใหม่ ฮองเฮาสอนทีละแท่ง
《แท่งเทียนคืออะไร — อ่านลายแทงราคา》
แผนที่สนามรบที่เขียนด้วยแท่งเทียน
ในวังมีหอสูงหลังหนึ่งชื่อ หอดูดาว ผนังทั้งด้านแขวนแผนที่สนามรบผืนยาว เต็มไปด้วยแท่งสีเขียวและสีแดงเรียงต่อกันเหมือนทหารตั้งแถวไม่รู้จบ
น้องหญิงเงยหน้ามองแล้วถามเบาๆ ว่า นี่คือตัวอักษรของชนเผ่าใดเพคะ อ่านไม่ออกเลยสักตัว
ฮองเฮาหัวเราะ แล้วบอกว่า นี่ไม่ใช่ตัวอักษรจ้ะ แต่เป็นรายงานศึก แท่งหนึ่งแท่งคือบันทึกการรบหนึ่งช่วงเวลา ระหว่างแม่ทัพ Bull ที่ดันราคาขึ้น กับแม่ทัพ Bear ที่กดราคาลง
ฮองเฮาชี้ไปที่แท่งสีเขียวแท่งหนึ่ง แล้วเล่าว่า แท่งนี้บอกว่าวันนั้นเปิดศึกที่ราคาเท่าไร รบกันขึ้นไปสูงสุดแค่ไหน ถูกกดลงต่ำสุดแค่ไหน และเมื่อกลองเลิกทัพดังขึ้น ราคาปิดที่เท่าไร ครบสี่ตัวเลขในแท่งเดียว
น้องหญิงตาโต ถามต่อว่า ถ้าอ่านออกแล้ว จะทำนายวันพรุ่งนี้ได้ใช่ไหมเพคะ ฮองเฮาส่ายหน้าช้าๆ แล้วตอบว่า อ่านออกแล้วจะรู้ว่า เมื่อวานใครชนะ ส่วนพรุ่งนี้ ไม่มีแท่งไหนในใต้หล้ารู้เพคะ
แท่งเทียนหนึ่งแท่ง เล่าเรื่องด้วยตัวเลขสี่ตัว
Candlestick (แคนเดิลสติก) หรือแท่งเทียน คือวิธีวาดราคาที่นิยมที่สุดในโลก ทุกแอปเทรด ไม่ว่าจะเป็นแอปหุ้นไทย TradingView หรือ MT5 ล้วนใช้แท่งเทียนเหมือนกันหมด
แท่งเทียนหนึ่งแท่งเก็บตัวเลขสี่ตัว เรียกรวมกันว่า OHLC ได้แก่ Open (ราคาเปิด) High (ราคาสูงสุด) Low (ราคาต่ำสุด) และ Close (ราคาปิด) ของช่วงเวลานั้น
ส่วนที่เป็นก้อนหนาตรงกลางเรียกว่า ตัวเทียน (Body) มันคือระยะระหว่างราคาเปิดกับราคาปิด ตัวเทียนยาว แปลว่าฝ่ายที่ชนะชนะขาด ตัวเทียนสั้น แปลว่ารบกันแล้วกลับมาที่เดิม ไม่มีใครชนะชัดเจน
เส้นบางๆ ที่โผล่ออกมาบนล่างเรียกว่า ไส้เทียน (Wick หรือ Shadow) มันคือรอยเท้าที่ราคาเคยไปถึงแล้วถูกดันกลับ ไส้บนยาว แปลว่า Bull บุกขึ้นไปได้แต่ถูก Bear ตีกลับ ไส้ล่างยาว แปลว่า Bear ลากลงไปได้แต่ Bull ดันกลับขึ้นมา
เรื่องสี ตามธรรมเนียมสากล แท่งเขียวหรือขาวคือปิดสูงกว่าเปิด แท่งแดงหรือดำคือปิดต่ำกว่าเปิด แต่แอปหุ้นในเอเชียหลายเจ้าสลับสีกัน ใช้แดงแทนขาขึ้นและเขียวแทนขาลง ดังนั้นอย่าเชื่อสีอย่างเดียว ให้ดูว่าราคาปิดอยู่เหนือหรือใต้ราคาเปิดเสมอ
อีกเรื่องที่มือใหม่สับสนที่สุดคือ Timeframe (ไทม์เฟรม) หรือกรอบเวลา มันคือคำถามว่า หนึ่งแท่งเท่ากับเวลาเท่าไร M5 คือหนึ่งแท่งต่อ 5 นาที H1 คือหนึ่งแท่งต่อ 1 ชั่วโมง D1 คือหนึ่งแท่งต่อ 1 วัน
ฮองเฮาชอบเปรียบว่า Timeframe เล็กคือการเดินลงไปดูใกล้ๆ ในสนามรบ เห็นทุกฝุ่นทุกเสียงตะโกน แต่ไม่รู้ว่ากองทัพทั้งหมดเดินไปทางไหน ส่วน Timeframe ใหญ่คือการขึ้นหอดูดาวมองภาพรวม เห็นทิศทางของทัพทั้งกองชัดเจน แต่ไม่ได้ยินเสียงดาบกระทบกัน
ราคาชุดเดียวกันเป๊ะๆ วาดออกมาได้หลายหน้าตา ขึ้นอยู่กับว่าเจ้ายืนดูจากตรงไหน วันที่ดูน่ากลัวมากใน M5 อาจเป็นแค่ไส้เทียนเล็กๆ บน D1 เท่านั้นเอง
- OHLC = Open ราคาเปิด, High สูงสุด, Low ต่ำสุด, Close ราคาปิด
- ตัวเทียน (Body) = ระยะระหว่างเปิดกับปิด ยาวคือชนะขาด สั้นคือสูสี
- ไส้เทียน (Wick) = ระยะที่ราคาเคยไปถึงแล้วถูกตีกลับ
- สีเขียวแดงเป็นแค่ธรรมเนียม บางแอปสลับสี ให้ดูเปิดกับปิดเป็นหลัก
- Timeframe = หนึ่งแท่งกินเวลาเท่าไร M5 H1 D1 คือมุมมองคนละระยะ
👑 แท่งเทียนหนึ่งแท่งคือใบรายงานศึกหนึ่งฉบับ ตัวเทียนคือระยะทางที่กองทัพยึดได้จริงตั้งแต่เปิดศึกจนเลิกทัพ ส่วนไส้เทียนคือรอยเท้าที่ทหารเคยบุกไปถึงแล้วถูกตีถอยกลับมา สีเขียวแปลว่าแม่ทัพ Bull ปิดสนามได้สูงกว่าตอนเริ่ม สีแดงแปลว่าแม่ทัพ Bear เป็นฝ่ายคุมสนามตอนกลองเลิกทัพดัง
📚 แท่งเทียนคือการแสดงราคาสี่ค่าของหนึ่งช่วงเวลา คือ Open, High, Low, Close ความยาวของ Body เท่ากับผลต่างระหว่าง Open กับ Close ส่วนความยาวของ Upper Wick เท่ากับ High ลบด้วยค่าที่สูงกว่าระหว่าง Open กับ Close และ Lower Wick เท่ากับค่าที่ต่ำกว่าระหว่าง Open กับ Close ลบด้วย Low แท่งจะยังไม่นิ่งจนกว่าช่วงเวลานั้นจะปิด
🧮 หุ้นตัวหนึ่งในกรอบเวลา D1 เปิดที่ 100.00 บาท ระหว่างวันขึ้นไปสูงสุด 103.00 บาท ลงไปต่ำสุด 99.00 บาท และปิดที่ 102.00 บาท จะได้ตัวเทียนสีเขียวยาว 102.00 ลบ 100.00 เท่ากับ 2.00 บาท ไส้บนยาว 103.00 ลบ 102.00 เท่ากับ 1.00 บาท และไส้ล่างยาว 100.00 ลบ 99.00 เท่ากับ 1.00 บาท
⚠️ แท่งที่ยังไม่ปิดยังเปลี่ยนหน้าตาได้ตลอดเวลา แท่งที่ดูเขียวสวยตอนบ่ายสอง อาจกลายเป็นแท่งแดงยาวตอนตลาดปิดก็ได้ อย่าตัดสินใจจากแท่งที่ยังวิ่งอยู่ และอย่าลืมว่าแอปแต่ละเจ้าใช้สีไม่เหมือนกัน ให้ตั้งค่าสีในแอปของตัวเองให้ชัดก่อนอ่านกราฟจริงจัง
อ่านแท่งเทียนสี่แท่งติดกัน เหมือนอ่านรายงานศึกสี่วัน
ลองมาอ่านรายงานศึกสี่วันติดกันของหุ้นสมมติตัวหนึ่งในกรอบเวลา D1 ทุกตัวเลขในตารางคือหน่วยบาท และฮองเฮาจะแปลให้ฟังทีละแท่งว่าใครคุมสนามอยู่
แท่งที่ 1 ตัวเทียนเขียวยาว 2.00 บาท ไส้บนกับไส้ล่างสั้นพอกัน แปลว่า Bull บุกได้ต่อเนื่องทั้งวัน ไม่ได้ถูกตีกลับหนัก เป็นรายงานศึกที่อ่านง่ายที่สุด
แท่งที่ 2 ตัวเทียนแดงยาวถึง 3.50 บาท แปลว่าวันนั้น Bear ยึดสนามได้ตั้งแต่เช้าจนเย็น ใครที่ซื้อไว้ตอนแท่งที่ 1 แล้วไม่มีจุดถอยทัพ วันนี้คือวันที่เจ็บ
แท่งที่ 3 น่าสนใจที่สุด ตัวเทียนสั้นแค่ 0.10 บาท แต่ไส้ล่างยาวถึง 4.40 บาท แปลว่า Bear ลากราคาลงไปถึง 94.00 บาทได้จริง แต่ก่อนกลองเลิกทัพ Bull ดันกลับขึ้นมาเกือบทั้งหมด นี่คือรายงานว่า มีคนพร้อมซื้อรออยู่แถวนั้น
แท่งที่ 4 ตัวเทียนเขียว 2.40 บาท ไส้สั้นทั้งบนล่าง Bull กลับมาคุมสนามอีกครั้ง แต่ฮองเฮาขอย้ำว่า สี่แท่งนี้เล่าได้แค่ว่าเกิดอะไรขึ้นแล้ว มันไม่ได้บอกว่าแท่งที่ 5 จะเป็นสีอะไร ไม่มีแท่งใดในใต้หล้าที่รู้อนาคต
| แท่งที่ | เปิด O | สูงสุด H | ต่ำสุด L | ปิด C | หน้าตาและความหมาย |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 100.00 | 103.00 | 99.00 | 102.00 | เขียว ตัวเทียน 2.00 ไส้บน 1.00 ไส้ล่าง 1.00 — Bull คุมสนาม |
| 2 | 102.00 | 102.50 | 98.00 | 98.50 | แดง ตัวเทียน 3.50 ไส้บน 0.50 ไส้ล่าง 0.50 — Bear บุกทั้งวัน |
| 3 | 98.50 | 99.00 | 94.00 | 98.40 | แดงจิ๋ว ตัวเทียน 0.10 ไส้ล่าง 4.40 — ถูกลากลงแล้วดันกลับเกือบหมด |
| 4 | 98.40 | 101.00 | 98.30 | 100.80 | เขียว ตัวเทียน 2.40 ไส้บน 0.20 ไส้ล่าง 0.10 — Bull กลับมาบุก |
ราชโองการ: น้องหญิงจงชี้ให้ถูกว่าส่วนใดคือตัวเทียน ส่วนใดคือไส้บน ส่วนใดคือไส้ล่าง และราคาเปิดกับราคาปิดอยู่ตรงไหนของแท่ง ทำให้ครบทั้งแท่งเขียวและแท่งแดง แล้วเจ้าจะอ่านแผนที่สนามรบออกทุกผืนในใต้หล้า
สามสิบนาทีตอนลูกหลับ ควรมองแท่งไหน
สมมติน้องหญิงมีเวลาว่างจริงๆ วันละ 30 นาที ตอนลูกหลับกลางวัน แล้วเปิดแอปมาเจอกราฟ M1 ที่แท่งกะพริบเปลี่ยนทุกวินาที หัวใจเต้นแรงตามแท่งไปด้วย
ฮองเฮาเคยเป็นแบบนั้น และขอบอกตรงๆ ว่ามันไม่ได้ทำให้เก่งขึ้นเลยสักนิด มันแค่ทำให้เหนื่อย และทำให้เผลอกดปุ่มเพราะตื่นเต้น ไม่ใช่เพราะมีแผน
พฤติกรรมที่ถูกต้องสำหรับคนมีเวลาน้อยคือ ขึ้นหอดูดาว ให้ดู D1 หรือ H4 เป็นหลัก เพราะหนึ่งแท่งกินเวลาเป็นวันหรือหลายชั่วโมง เจ้าเปิดดูวันละครั้งก็ยังทันเรื่องราวทั้งหมด ไม่ต้องเฝ้าจอ
และถ้าอยากดูราคาที่ระดับหนึ่ง ให้ตั้งการแจ้งเตือนราคา (Alert) ในแอปแทนการนั่งเฝ้า แล้ววางมือถือไปพับผ้าให้เสร็จ กราฟรอได้ ผ้าที่ยังไม่พับก็รอได้ แต่ลูกที่ตื่นมาแล้วรอไม่ได้เพคะ 😂
แท่งเทียนแท่งหนึ่งมีราคาเปิด 50 บาท ปิด 47 บาท สูงสุด 51 บาท ต่ำสุด 45 บาท ตัวเทียนยาวเท่าไร และเป็นแท่งฝ่ายใด
ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดของการเรียนแท่งเทียนคือ การเผลอเชื่อว่ารูปแบบแท่งบางแบบทำให้ทำนายราคาได้ อินเทอร์เน็ตเต็มไปด้วยชื่อรูปแบบสวยหรูและคำโฆษณาว่าแม่นถึง 90% ซึ่งไม่เป็นความจริง
แท่งเทียนบอกได้เพียงว่าใครคุมสนามในช่วงที่ผ่านมา และบอกได้ว่าราคาระดับไหนเคยมีคนสู้กันหนัก มันไม่มีทางรู้ข่าวที่จะออกพรุ่งนี้ ไม่รู้ว่าธนาคารกลางจะพูดอะไร และไม่รู้ใจคนซื้อขายทั้งใต้หล้า
อีกกับดักคือแท่งที่ยังไม่ปิด มือใหม่มักเห็นแท่งกำลังวิ่งแล้วรีบตัดสินใจ ทั้งที่อีกสิบนาทีหน้าตามันอาจกลับด้านทั้งแท่ง ให้รอแท่งปิดก่อนเสมอ และให้ทุกการตัดสินใจมีจุดถอยทัพ (Stop Loss) เขียนไว้ล่วงหน้าทุกครั้ง
สรุปคัมภีร์
- แท่งเทียนหนึ่งแท่งเก็บสี่ตัวเลข OHLC คือเปิด สูงสุด ต่ำสุด ปิด ของหนึ่งช่วงเวลา
- ตัวเทียน (Body) คือระยะเปิดถึงปิด ยาวคือฝ่ายชนะชนะขาด สั้นคือสูสี
- ไส้เทียน (Wick) คือระยะที่ราคาเคยไปถึงแล้วถูกตีกลับ ไส้ยาวบอกว่ามีคนสู้ตรงนั้น
- สีเขียวแดงเป็นแค่ธรรมเนียม บางแอปสลับสีกัน ให้ดูราคาปิดเทียบราคาเปิดเสมอ
- Timeframe คือหนึ่งแท่งกินเวลาเท่าไร M5 คือเดินดูใกล้ๆ D1 คือขึ้นหอดูดาวมองภาพรวม
- แท่งที่ยังไม่ปิดยังเปลี่ยนได้ และไม่มีแท่งใดทำนายอนาคตได้
แท่งเทียนสีเขียวสีแดง แปลว่าอะไร
ตามธรรมเนียมสากล แท่งเขียวคือราคาปิดสูงกว่าราคาเปิดในช่วงเวลานั้น และแท่งแดงคือราคาปิดต่ำกว่าราคาเปิด แต่แอปหุ้นหลายเจ้าในเอเชียสลับสีกัน ใช้สีแดงแทนขาขึ้นเพราะถือว่าเป็นสีมงคล วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคืออ่านจากตำแหน่งราคาเปิดและราคาปิดโดยตรง ไม่ใช่จากสี และตั้งค่าสีในแอปของตัวเองให้ชัดเจนตั้งแต่แรก
timeframe ควรใช้อันไหน มือใหม่ควรดู m5 หรือ d1
มือใหม่ที่มีเวลาน้อยควรเริ่มจาก D1 หรือ H4 ก่อน เพราะหนึ่งแท่งกินเวลาเป็นวันหรือหลายชั่วโมง จึงเปิดดูวันละครั้งก็ยังตามเรื่องราวทัน และสัญญาณรบกวนน้อยกว่ามาก ส่วน M5 หรือ M1 เหมาะกับคนที่เฝ้าจอได้จริงจังเท่านั้น เพราะราคาแกว่งเร็วจนตัดสินใจด้วยอารมณ์ได้ง่าย ไม่ว่าจะใช้กรอบเวลาใด ควรดูภาพใหญ่ก่อนเสมอแล้วค่อยซูมเข้าไปหาจุดเข้า
ไส้เทียนยาว บอกอะไรเรา
ไส้เทียนคือระยะที่ราคาเคยวิ่งไปถึงแล้วถูกดันกลับก่อนช่วงเวลานั้นจะปิด ไส้ล่างยาวแปลว่าราคาถูกกดลงไปลึกแต่มีแรงซื้อดันกลับขึ้นมา ส่วนไส้บนยาวแปลว่าราคาขึ้นไปได้แต่มีแรงขายตีกลับลงมา ไส้ยาวจึงเป็นร่องรอยว่าราคาบริเวณนั้นมีคนสู้กันหนัก ซึ่งมักกลายเป็นแนวรับหรือแนวต้านในภายหลัง แต่ไม่ได้แปลว่าราคาจะกลับตัวเสมอไป
อ่านจบแล้วใช่ไหมน้องหญิง?
กดรับตราประทับ แล้วฮองเฮาจะบันทึกความก้าวหน้าให้
คำศัพท์จากคัมภีร์นี้
คัมภีร์นี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน การเทรดมีความเสี่ยง ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติเพื่อการเรียนรู้